V1-Lanceerbaan


Weinig is bekend van de lanceerinstallatie voor V-1 die er in het bos zou hebben gestaan. Het enige dat nog direct zichtbare is een gemetselde put en recent blootgelegde fundatie.
Volgens overlevering van de bosbaas Nollen (Schot-Jan) is een van de raketten ontploft en zou het bos in een cirkel zijn platgeslagen.

Waarschijnlijker is dat de bezetter gewoon om vrije lanceerruimte te hebben, een cirkel bomen heeft weggekapt. Het is na de oorlog herplant met Japanse lariks.
Dit verklaart het afwijkende cirkelvormige bomen patroon dwars over een aantal percelen.

   
Katapult
Een lanceerinstallatie voor de V-1 bestond uit een 46 meter lange, onder een hoek van zes graden omhoog gerichte glijbaan, waarlangs de vliegende bom met een katapult techniek werd gelanceerd. De richting van de baan
was de richting naar het doel .

Unieke lanceerbaan
Dit was één van de drie lanceerinstallaties in Rijssen maar de enige (in Nederland) met een experimentele dubbelfundatie. Deze baan was dus in principe op twee doelen gericht. Het dubbelfundament bood de mogelijkheid om de lanceerrichting betrekkelijk snel te wijzigen en zijn bommen in plaats van naar Antwerpen, naar Brussel te lanceren.
Onbekend is hoeveel V-1's zijn gelanceerd van deze plaats. 
De installatie is midden-december 1944 gebouwd, dus ruim na de invasie van de geallieerden.
De baan werd alweer eind maart 1945 ontmanteld en vernietigd.
Het enige dat rest zijn de de fundaties van de dubbelbaan en een waterput

Uitleg bij deze plattegrond
De rode baan is gericht op Antwerpen - de belangrijke haven voor de inmiddels gelande  geallieerden. De blauwe baan is gericht op Brussel. De opbouw van de hellingbaan kon desgewenst snel van de rode fundaties worden verplaatst naar de blauwe fundaties. Niet bekend is of Brussel vanaf de blauwe baan daadwerkelijk doelwit is geweest.



Schema dubbele V1 lanceerbaan



De bouw en bediening werd verzorgd door Italiaanse (!) dwangarbeiders. 
De installaties zijn midden December 1944 gebouwd, dus ná de invasie. Toen was Antwerpen -als geallieerde aanvoerhaven- een belangrijker doel dan London.

Lanceerbaan voor een V1 vliegende bom

Artist impression van een (enkele) lanceerbaan


Opgraving
In 2013/14 zijn we benaderd door V-1 vorser Henk Koopman. Samen met vrijwilligers heeft hij de lanceerbasis blootgelegd. 
De fundaties liggen halverwege de Beukenlaan, er staat een informatiebord (met inmiddels verouderde informatie) ter herkenning. 

Drama op de Huttenwal
Vrij vaak kwam de benzinemotor van de V-1 niet tot ontbranding na lancering en stortte de vliegende bom ergens op het land neer. Dit was soms het gevolg van sabotage bij de bouw van de V-1; (dwang-) arbeiders die met gevaar voor eigen leven het wapentuig onopgemerkt wisten te ontregelen.
Wat ook de oorzaak, het pakte in de nacht van 25 op 26 maart 1945 dramatisch uit met een afzwaaier die op de wijk Huttenwal in Rijssen neerstortte en daar brand veroorzaakte.
Aangetrokken door het licht gooide een geallieerd vliegtuig er nog eens een paar bommen bovenop.
Gevolg: 19 doden en minstens 30 gewonden.
Vermoedelijk is het een afzwaaier geweest van een van de lanceerinstallaties die noordelijk van Rijssen lagen.
Het lijkt onwaarschijnlijk dat vanaf de Biesterije een afzwaaier bijna 180 graden gedraaid zou zijn om op de ten Noorden gelegen Huttenwal te kunnen vallen.